زانو به عنوان بزرگترین مفصل در بدن نقش اساسی و مهم را در حرکت روزمره ایفا میکند. خم کردن زانوها به طور مداوم برای نشستن، بالا رفتن از پلهها و ورزش اجتناب ناپذیر است. با این وجود در برخی مواقع مشکلات مختلف به مفصل، تاندون، رباط، عضله و استخوان آسیب وارد میکند و منجر به ایجاد درد پشت زانو هنگام خم شدن میشوند. شدت این آسیبها ممکن است تا حدی باشد که فرد دچار دردهای آزار دهنده شده، دامنه حرکتیاش محدود شود و حتی تا مرز از کار افتادگی پیش برود.
درد پشت زانو نیز ممکن است به دلایل مختلف در افراد با سنین متفاوت بروز یافته و مشکلاتی را به دنبال داشته باشد. در این مقاله از مدی بازار ضمن معرفی درد پشت زانو، دلایل ایجاد درد در پشت زانوها را توضیح میدهیم. برای اطلاع از پاسخ این پرسش که “درد پشت زانو چیست؟” تا پایان این مقاله همراه ما باشید.
درد پشت زانو چیست؟
درد پشت زانو ممکن است تمامی یا بخشی از مفصل، عضلات اطراف، تاندون و رباط مربوط به زانو را تحت تاثیر قرار داده و دچار آسیب کند. علت درد زانو هنگام خم شدن ممکن است به عوامل گوناگونی وابسته باشد. علائم این مشکل نیز شامل درد، خشکی، سفتی، ضعف، بیحسی و احساس گزگز در زانوها و اطراف آن است.
در برخی موارد نیز حرکت دادن زانوها با ایجاد صدا در ناحیه مفصل همراه است. تشخیص عارضه ایجاد کننده درد پشت زانو و ارائه راهکارهای درمانی مناسب، درمان درد زانو را سرعت خواهد بخشید. یکی از بهترین راهکارهای درمانی برای درد پشت زانو استفاده منظم از زانوبند زاپیامکس است.
دلایل درد پشت زانو هنگام خم شدن
درد پشت زانو میتواند به علت موارد مختلفی ایجاد شود. برخی از دلایل متداول درد پشت زانو به شرح زیر هستند:
1. آسیب در زانو سبب ایجاد درد زانو به هنگام خم شدن می شود
ممکن است درد پشت زانو به علت آسیب دیدن مفصل زانو، کپسول زانو یا بافتهای نرم دیگر در نزدیکی زانو باشد. این آسیبها معمولا به علت ورزش یا صدمات مستقیم مانند سقوط، تصادفات و ضربههای فیزیکی ایجاد میشوند. درد تیز، تورم و محدودیت دامنه حرکت از مهمترین نشانههای ایجاد آسیب در زانوها محسوب میشوند.
2. التهاب و کیست، مهم ترین دلایل درد زانو هنگام خم شدن
درد پشت زانو ممکن است ناشی از التهاب زانو، مانند التهاب مفصل زانو (آرتریت) یا بیماری روماتیسمی متشکل از التهاب مفصلها (آرتریت روماتوئید) باشد. همچنین وجود کیست در منطقه زانو نیز میتواند درد پشت زانو را ایجاد کند.
3. کیست بیکر تاثیر زیادی در درد گرفتن پشت زانو در خم شدن دارد
در این عارضه قسمت پشت زانوها دچار گرفتگی و تورم میشود و حرکت و خم کردن زانوها را برای فرد دشوار میسازد. در صورت بیتوجهی به استفاده از راهکارهای درمانی، درد و تورم ناشی از بیماری سلامت فرد را در مخاطرات جبران ناپذیر قرار میدهد. احتباس بیش از حد مایع مفصلی در مفصل زانو به بروز چنین دردی منجر شده و مفاصل، تاندون و رباطها را تحت تاثیر قرار میدهد.
4. التهاب درون مفصلی موثر بر درد پشت زانو
این شرایط شامل بیماریهایی مانند آرتروز زانو (سایلس)، پیچش درونی سینووایالی (تکان خوردن درونی زانو) و التهابهای دیگر درون مفصلی است. در این حالت بیمار به دلیل درد، تورم یا کاهش دامنه حرکتی توانایی خم و راست کردن زانوی خود را ندارد.
5. آرتروز؛ مهم ترین عامل درد پشت زانو هنگام خم شدن
از جمله مهمترین بیماریهای مفصلی که شیوع آن در میان افراد سالخورده رایجتر است، آرتروز است. این نوع بیماری مفاصل فرد بیمار را درگیر کرده و سبب ناراحتی و شکایت فرد مبتلا میشود. اصلیترین نشانههای آرتروز شامل درد در ناحیه زانو، درد زانو هنگام خم شدن، خشکی صبحگاهی زانو و گرم شدن مفصل زانو است.
6. درد پشت زانو به دلیل آسیب عضلانی
وقتی عضلات پشت زانو دچار آسیب می شوند، ممکن است به درد پشت زانو ختم شود. آسیب عضلانی به دلیل کشیدگی عضلات، پارگی عضله یا پوکی استخوان باشد. پس بهتر است برای کاهش خطر آسیب عضلانی، ورزش کنیم تا مقاوت و قدرت عضلانی خود را بالا ببریم.
7. التهاب و درد پشت زانو به دلیل تاندونیت کشکک زانو
زمانی که کشکک زانو دچار التهاب و تورم شود، در قسمت قاعده کشکک درد، سوزش، بیحسی و داغی احساس خواهد شد. این علائم در صورت بیتوجهی پیشرفت کرده و شدت مییابند. در بسیاری از موارد، التهاب کشکک سبب ایجاد درد گسترده در بخش پشت زانوها شده و درد پشت زانو هنگام خم شدن را ایجاد میکند.
8. تاندونیت همسترینگ علت درد پشت زانو
عارضه تاندوتیت بخش همسترینگ سبب بروز دردهای عمیق و آزار دهنده در ناحیه پشت زانو شده و تا قسمت ران و حتی لگن ادامه خواهد یافت. افراد مبتلا به تاندونیت همسترینگ معمولا از دردهای شدید پشت زانو در هنگام تا کردن پاها شکایت دارند.
9. تاندونیت چهار سر ران
تاندون عضله چهار سر ممکن است دچار التهاب و تورم شده و دردهای شدید ناحیه پشت زانوها را به دنبال داشته باشد. درد قسمت جلویی و بهش فوقانی زانوها نیز از دیگر علائم این مشکل محسوب میشود.
10. سندروم پاتلوفمورال و دردآلود شدن ناحیه پشت
در افراد مبتلا به این سندروم حرکتی، ناحیه جلو و پشت زانو دچار دردهایی خفیف و در عین حال پی در پی میشود. این دردهای مبهم ممکن است نواحی دیگر نظیر ساق پا یا لگن را نیز تحت تاثیر قرار دهد.
11. سندروم باند ایلیوتیبیال و درد پشت زانو هنگام خم شدن
درد پشت زانو هنگام خم شدن ممکن است تحت تاثیر ابتلا به سندروم باند ایلیوتیبیال ایجاد شود. طی ابتلا به این عارضه، افراد در ناحیه زانو و ران دردهایی همراه با سوزش را تجربه میکنند.
12. بورسیت مفصل زانو زانو را ملتهب می کند
بورسیت یا التهاب بورس در مفصل زانو، زانوی فرد مبتلا را دچار تورم، التهاب و درد میکند. بیماران مبتلا به بورسیت زانو به طور معمول از داغی و درد پشت زانوها گلهمند هستند.
بیشتر بخوانید: بررسی دلایل بروز رگ به رگ شدن زانو و روشهای درمان آن
13. لخته شدن خون و التهاب شدید زانو و پشت زانو
رگ پوپلیتئال یا ورید عمقی که به طور مستقیم از ناحیه پشت زانو و ران حرکت میکند، ممکن است به دلیل آهستگی جریان خون در اثر نشستن طولانی مدت دچار لختگی شود. البته آسیب شریانی، شکستگی استخوان و نوسانات هورمونی نیز در لخته شدن خون پشت زانوها نقش دارند. با لخته شدن خون در زانوها، درد پشت زانو هنگام خم شدن آزار دهنده خواهد بود.
از عوامل دیگری که به ایجاد درد پشت زانو منجر میشوند میتوان بیماریهای عصبی مانند سندرم پیچ توان، سندرم طولانی شدن پاتلای مشترک و آسیب عصبی را نیز نام برد.
چه عواملی ریسک زانو درد را افزایش میدهند؟
افراد مستعد زانو درد معمولا دارای یکی از شرایط زیر هستند:
- افزایش بیش از حد فعالیت جسمانی و انجام حرکات سنگین ورزشی
- پاهای پرانتزی یا ضربدری
- ضعیف بودن عضلات و ماهیچههای پا
- شل شدن مفصل کشکک زانو
- چرخیدن استخوان درشت نی
- چرخیدن استخوان ران یا فمور به سمت داخل
- چرخیدن مچ پا از ناحیه مفصل
تشخیص علت درد پشت زانو هنگام خم شدن
تشخیص عارضه مربوط به زانو درد در افراد مبتلا به این بیماریها معمولا از سه روش کلی انجام میشود:
- انجام معاینات بالینی: پزشک متخصص طی انجام معاینات فیزیکی، نشانههای تورم و التهاب در مفصل زانوی بیمار را به دقت مورد بررسی قرار میدهد.
- انجام آزمایشات عکس برداری (رادیوگرافی یا ام آر آی): از طریق تصویر برداری به کمک اشعه ایکس میتوان محل و نوع آسیب را با دقت بیشتر بررسی کرده و تشخیص داد. به این ترتیب شرایط مفصل و بافتهای زانو مشخص میشود.
- انجام آزمایش خون: به واسطه تحلیل و بررسی نتایج حاصل از تست نمونه خون فرد بیمار، وجود عفونت یا نشانههای مبتنی بر وجود بیماریهایی مثل آرتریت روماتوئید (رماتیسم مفصلی) مشخص خواهد شد.
درمان زانو درد هنگام خم شدن
برای درمان درد زانو هنگام خم شدن لازم است دستور العملها و راهکارهای درمانی به صورت مستمر پیگیری شود. در ادامه به معرفی و توضیح چند مورد از بهترین روشهای درمان درد زانو میپردازیم:
- استراحت دادن به مفصل زانو: اگر دچار درد پشت زانو در هنگام خم شدن هستید بهتر است مدتی به زانوهای خود استراحت داده و آنها را خم نکنید.
- بستن مفصل زانو: در صورتی که مفصل زانو دچار آسیب دیدگی شده باشد، میتوان از زانو بند یا آتل برای ثابت و بیحرکت نشان دادن آن استفاده نمود.
- فیزیوتراپی: شرکت در جلسات فیزیوتراپی میتواند به بیمار برای به دست آوردن شرایط سابق کمک کند. تمرینها و حرکات مربوط به فیزیوتراپی در افزایش قدرت، انعطاف پذیری و قابلیتهای حرکتی زانوها نقش بسزایی دارد.
- عمل جراحی: جراحی زانو معمولا با هدف کاهش و کنترل درد زانو و درد پست زانو صورت میگیرد. این جراحی ممکن است شامل تعویض کامل مفصل زانو، ترمیم مینیسک، ترمیم رباط صلیبی یا انتقال توبرکل تیبیا باشد.
- گرم نگه داشتن زانوها: گرم نگه داشتن مفاصل زانو به واسطه بستن باند یا زانو بند خصوصا در افراد مبتلا به رماتیسم یا آرتروز، به کاهش درد زانو کمک برجستهای میکند.
- کمپرس یخ: برای کاهش التهاب، تورم و درد زانو در هنگام خم شدن میتوان کمپرس یخ را هر روز به مدت ۲۰ دقیقه تا نیم ساعت بر روی ناحیه دردناک زانو قرار داد. این روش در تسریع روند بهبود درد و ناراحتی اثر گذار است.
- ماساژ درمانی: از ماساژ درمانی هم در طب سنتی و هم در پزشکی مدرن برای تسکین و کنترل دردهای ناحیه مفصل، عضلات و تاندونها استفاده میشود. فشردن و حرکت دادن دستها بر روی نقاط دردناک باعث تسکین دردهای این نواحی میشود. در بسیاری از موارد برای افزایش تاثیر ماساژ درمانی از روغنهای گیاهی برای جذب مواد مغذی و تسکین دهنده نیز استفاده میشود.
- انجام حرکات مخصوص زانو: برای آنکه عضلات زانوهای شما تحلیل نروند، لازم است که آنها را فعال نگه دارید. به همین دلیل لازم است تا حرکات و تمرینات مخصوص به زانو را انجام دهید تا عضلات هدف تقویت شوند و درد زانو کاهش پیدا کند.
سخن انتهایی مقاله
درد پشت زانو در هنگام خم شدن، نشستن، راه رفتن و سایر فعالیتهای فیزیکی ممکن است ناشی از عوامل مختلفی بوده و به عوارض متفاوتی مربوط باشد. به منظور جلوگیری از تشدید دردها لازم است به جای تردد از پلهها، از آسانسور و پله برقی استفاده شود، توالت فرنگی جایگزین توالت ایرانی قرار گیرد و در تصحیح رژیم تغذیهای نهایت تلاش به عمل آید. در صورت تشخیص هر یک از عوارض و بیماریهای معرفی شده در این مقاله لازم است راهکارهای درمانی متناسب را به کار گرفته و با پزشک متخصص در این زمینه مشورت نمایید.
سوالات متداول در مورد درد پشت زانو هنگام خم شدن
بهترین روش درمان درد پشت زانو به هنگام خم شدن چیست؟
استراحت کردن، فیزیوتارپی و بستن مفصل زانو از بهترین روش های درمانی برای کاهش درد زانو است.
مهم ترین دلایل درد پشت زانو هنگام خم شدن چیست؟
وجود کیست، التهاب درون مفصلی و آسیب به زانو از مهم ترین دلایل شکل گیری درد پشت زانو هنگام خم شدن هستند.
چه وقت برای درد پشت زانو هنگام خم شدن به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر درد پشت زانو، مانع از انجام فعالیت های روزانه شد و همچنین شاهد خونریزی از زانو و تورم زانو شدید، باید به سرعت به پزشک مراجعه نمایید.